S-21 & Choeung Ek
Of beter bekend als 'Tuol Sleng' en 'The Killing Fields'.
Daar waar ik gisteren nog schreef over 'vlakkere belevenissen' moet ik vandaag een verpletterde indruk overbrengen in woorden. Zaken waarvoor superlatieven tekort schieten om uit te drukken welke verschrikkingen de mensen in deze tijd (1975-1979) hebben moeten doorstaan. Alles met hetzelfde nutteloze doel: geëxecuteerd worden voor de communistische revolutie door de Khmer Rouge, de communistische rebellen..
Blijkbaar zijn er twee oplossingen voor een gevoel van oppervlakkigheid. Eén is de regelmaat weer opzoeken en op een later moment weer nieuwe dingen beleven (referentiekader weer in proportie brengen). Een ander is de dingen die je beleeft intensiveren. Dit laatste was mijn kortetermijn keuze.
Vandaag heb ik - na in sneltreinvaart mijn boek over het onderwerp te hebben uitgelezen - met mijn eigen ogen de plek aanschouwd waar de 'Khmer Rouge' een school heeft omgebouwd tot martelinstituut (code)genaamd S-21. Het was het voorlaatste station voor zo'n 14.000 mannen, vrouwen en kinderen.
Nadat de mensen - veelal 'at random' - gearresteerd werden op verdenking van 'anti-revolutionaire praktijken' of zelfs 'partijverraad', werd in S-21 een beschuldigende verklaring ontfutseld onder hevige martelingen. De meeste mensen wisten zelf vaak niet waarom ze gearresteerd waren, waardoor de bekentenissen geen enkele waarde hadden. Voor de Khmer Rouge waren de bekentenissen echter voldoende om de stempel 'vijand' uit te delen en iedereen vervolgens door te sturen naar Choeung Ek, oftewel The Killing Fields, een faciliteit 12 kilometer buiten de stad. Dat was het eindstation.
Nadat de 'vijanden' uit de truck geladen waren werd ze 'verzocht' één voor één te knielen bij de ondiepe gaten en geulen die in het terrein waren gegraven. Daar werden ze door gevangenispersoneel - om de kostbare kogels te sparen - met een lode pijp in de nek geslagen en in het gat gegooid. Einde oefening, comrade.
Het is niet te beschrijven wat voor sfeer er hangt op beide plekken. Ik kwam er onthutst vandaan en registreer deze geschiedenisles voor het leven..
Meer info:
- From SideshowTo Genocide;
- Tuol Sleng Museum;
- Choeung Ek (The Killing Fields).
